Kỹ năng phân tích nhân vật

Nhấn vào đây để tải về
Hiển thị toàn màn hình
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
Nguồn:
Người gửi: Trần Văn Quang (trang riêng)
Ngày gửi: 12h:23' 26-04-2012
Dung lượng: 63.0 KB
Số lượt tải: 1199
Số lượt thích: 0 người
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VĂN BẢN TỰ SỰ
VÀ KỸ NĂNG PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Trong Thực tế trong quá trình giảng dạy Ngữ văn, đặc biệt là khi tìm hiểu các văn bản tự sự, học sinh thường lúng túng trong việc tìm hiểu các nhân vật trong tác phẩm tự sự. Các em thường phân tích nhân vật một cách chung chung mà không làm nổi bật được tính cách, phẩm chất và nội tâm nhân vật. Học sinh chưa thấy được nhân vật là yếu tố quyết định tạo thành cốt truyện, là nơi để nhà văn gửi gắm những tư tưởng, tình cảm của mình. Vậy làm thế nào để việc dạy, học và phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự đạt hiệu quả? phạm vi bài tham luận của tôi sẽ nêu ra một số giải pháp cho vấn đề này.
Theo tôi để có thể thành công khi giảng dạy các văn bản tự sự và hướng dẫn học sinh kỹ năng phân tích nhân vật trong văn bản tự sự ở lớp 9, thì mỗi giáo viên cần phải đảm bảo các yêu cầu sau:
I. Cần nắm được một số đặc trưng về thể loại tự sự bao gồm:
1. Khái niệm về tác phẩm tự sự: Hiểu được tự sự là thể loại văn học phản ánh cụ thể hiện thực đời sống một cách khách quan bằng cách kể lại sự việc, sự kiện, miêu tả tính cách nhân vật, chi tiết ... có đầu có đuôi thông qua cốt truyện tương đối hoàn chỉnh và được kể lại bởi một người kể chuyện nào đó (truyện có thể được kể ở ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ 3)
2. Những đặc trưng của thể loại tự sự gồm: Cốt truyện, nhân vật, ngôn ngữ.
3. Nhân vật và đặc điểm của nhân vật trong tác phẩm tự sự: Nhân vật thường là con người, có thể là sự vật hoặc loài vật ... nhân vật thường được thể hiện qua các khía cạnh: Lai lịch, ngoại hình, nội tâm, hành động, ngôn ngữ ...

II. Hiểu được nhân vật và ý nghĩa của việc phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự
1. Nhân vật trong tác phẩm tự sự: Nhân vật được coi là (con đẻ) tinh thần của nhà văn, khi phân tích nhân vật, ngoài việc làm nổi bật tư tưởng chủ đề của tác phẩm, người viết còn phải nhận ra được tài năng, đặc điểm, bút pháp nghệ thuật của nhà văn. Nhân vật trong tác phẩm tự sự rất phong phú: Nhân vật có tên và nhân vật không tên. Trong thần thoại, nhân vật có thể là thần hoặc bán thần. Trong chuyện ngụ ngôn hay những chuyện viết cho thiếu nhi, nhân vật thường là những con vật hay đồ vật ...
2. Ý nghĩa của việc phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự: Để hướng dẫn học sinh phân tích nhân vật, qua đó toát lên được những đặc điểm về ngoại hình, tính cách, số phận và phẩm chất của nhân vật, chúng ta có thể thực hiện các thao tác sau:
- Thao tác 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung về tác phẩm, nhân vật, như:
+ Tác giả và đặc điểm về phong cách sáng tác của tác giả.
+ Hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm: Chú ý giai đoạn lịch sử, tình hình XH lúc đó ra sao? Hoàn cảnh lịch sử lúc đó có ảnh hưởng gì đến việc ra đời của tác phẩm? Phải thấy được hoàn cảnh sáng tác có ảnh hưởng khá lớn tới nội dung tư tưởng được phản ánh trong tác phẩm.
+ Chủ đề (đề tài) được tác giả đề cập trong tác phẩm .
+ Các hình thức về lời thoại của các nhân vật trong tác phẩm: Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm.
- Thao tác 2: Tìm hiểu nhân vật qua chi tiết cụ thể như:
+ Hình dáng của nhân vật.
+ Nội tâm của nhân vật.
+ Quan hệ của nhân vật với các nhân vật khác.
+ Hoàn cảnh, môi trường sống của nhân vật.
+ Ngôn ngữ nhân vật. 
Khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu về nội tâm nhân vật cần lưu ý mỗi nhân vật có tính cách; nôị tâm riêng, vì thế khi phân tích cần có cách khám phá riêng, đặt nhân vật trong hoàn cảnh cụ thể để khai thác.
- Thao tác 3: Những nhận định đánh giá về nhân vật:
+ Nhân vật là loại người nào.
+ Nhân vật ấy đại diện cho vấn đề gì về tư tưởng của tác phẩm.
+ Qua nhân vật ấy, nhà văn muốn gửi gắm đến người đọc nhận thức và giáo dục thẩm mỹ như thế nào?
+ Nhân vật đã có tính cách rõ, điển hình chưa ... Cần có những dẫn chứng về nội tâm cụ thể để kết luận về  nhân vật mang tính thuyết phục cao.

III. Những phương diện cơ bản khi phân tích nhân vật trong tác
No_avatar

Sáng mắt vì $

 

 
Gửi ý kiến